Które działy dają najwięcej punktów na maturze z biologii? Analiza arkuszy CKE
Strona główna › Baza wiedzy › Analiza działów
Liczby poniżej pochodzą z rozpisania każdego arkusza CKE z bazy Bioverse zadanie po zadaniu (dział, typ, punkty). Nie są prognozą kolejnej matury, tylko rozkładem tego, co CKE sprawdzało do tej pory; pokazują, gdzie leży najwięcej punktów.
Formuła 2023, czyli obecna matura (8 arkuszy, 2023-2026)
W 8 arkuszach (2023-2026) na 480 punktów przypada średnio 60 punktów na arkusz. Trzy działy z największą pulą punktów to Fizjologia człowieka (17%), Genetyka (14%), Cytologia (10%); razem dają 41% wszystkich punktów. Zadania otwarte to 64% podpunktów i 63% punktów.
| Dział | Punkty łącznie | Średnio na arkusz | Udział | W ilu arkuszach |
|---|---|---|---|---|
| Fizjologia człowieka | 81 | 10,1 | 17% | 8 z 8 |
| Genetyka | 69 | 8,6 | 14% | 8 z 8 |
| Cytologia | 46 | 5,8 | 10% | 8 z 8 |
| Metabolizm | 44 | 5,5 | 9% | 8 z 8 |
| Botanika | 43 | 5,4 | 9% | 7 z 8 |
| Ekologia | 43 | 5,4 | 9% | 8 z 8 |
| Zoologia | 32 | 4,0 | 7% | 8 z 8 |
| Chemizm życia | 29 | 3,6 | 6% | 7 z 8 |
| Ewolucja | 27 | 3,4 | 6% | 8 z 8 |
| Biotechnologia | 21 | 2,6 | 4% | 7 z 8 |
| Mikrobiologia | 17 | 2,1 | 4% | 4 z 8 |
| Fizjologia zwierząt | 17 | 2,1 | 4% | 6 z 8 |
| Tkanki roślinne | 7 | 0,9 | 1% | 4 z 8 |
| Systematyka | 2 | 0,2 | 0% | 2 z 8 |
| Tkanki zwierzęce | 2 | 0,2 | 0% | 1 z 8 |
Najczęstsze polecenia
Liczba podpunktów z danym rodzajem polecenia we wszystkich 8 arkuszach: podaj/określ (90), wyjaśnij (36), wykaż/udowodnij (31), rozstrzygnij i uzasadnij (29), uzasadnij (12), opisz (11), sformułuj hipotezę/problem/wniosek (8), narysuj/skonstruuj (6).
Formuła 2015 (dla porównania) (24 arkuszy, 2015-2026)
W 24 arkuszach (2015-2026) na 1440 punktów przypada średnio 60 punktów na arkusz. Trzy działy z największą pulą punktów to Fizjologia człowieka (19%), Genetyka (15%), Botanika (12%); razem dają 46% wszystkich punktów. Zadania otwarte to 73% podpunktów i 72% punktów.
| Dział | Punkty łącznie | Średnio na arkusz | Udział | W ilu arkuszach |
|---|---|---|---|---|
| Fizjologia człowieka | 275 | 11,5 | 19% | 24 z 24 |
| Genetyka | 215 | 9,0 | 15% | 24 z 24 |
| Botanika | 170 | 7,1 | 12% | 24 z 24 |
| Ekologia | 148 | 6,2 | 10% | 24 z 24 |
| Metabolizm | 111 | 4,6 | 8% | 23 z 24 |
| Cytologia | 111 | 4,6 | 8% | 23 z 24 |
| Zoologia | 109 | 4,5 | 8% | 23 z 24 |
| Ewolucja | 71 | 3,0 | 5% | 23 z 24 |
| Chemizm życia | 68 | 2,8 | 5% | 20 z 24 |
| Mikrobiologia | 59 | 2,5 | 4% | 17 z 24 |
| Fizjologia zwierząt | 38 | 1,6 | 3% | 14 z 24 |
| Biotechnologia | 28 | 1,2 | 2% | 15 z 24 |
| Tkanki roślinne | 20 | 0,8 | 1% | 9 z 24 |
| Systematyka | 7 | 0,3 | 0% | 7 z 24 |
| Tkanki zwierzęce | 4 | 0,2 | 0% | 2 z 24 |
| Metodyka badań | 3 | 0,1 | 0% | 1 z 24 |
| Biochemia | 2 | 0,1 | 0% | 1 z 24 |
| Mikologia | 1 | 0,0 | 0% | 1 z 24 |
Najczęstsze polecenia
Liczba podpunktów z danym rodzajem polecenia we wszystkich 24 arkuszach: podaj/określ (637), wyjaśnij (175), uzasadnij (138), wykaż/udowodnij (72), sformułuj hipotezę/problem/wniosek (43), rozstrzygnij i uzasadnij (35), wymień (24), oblicz (21).
Które tematy szczegółowe wracają najczęściej
Ta sama analiza o poziom niżej: nie dział, tylko konkretny temat. Kolumna „w ilu arkuszach" mówi więcej niż suma punktów, bo temat obecny w każdym arkuszu jest pewniejszą inwestycją czasu niż temat, który raz dał dużo punktów i zniknął. Poniżej 25 tematów z największą pulą punktów w 8 arkuszach formuły 2023.
| Temat | Dział | Punkty | Podpunkty | W ilu arkuszach |
|---|---|---|---|---|
| Ekspresja informacji genetycznej | Genetyka | 17 | 13 | 5 z 8 |
| Krzyżówki dwugenowe | Genetyka | 16 | 7 | 5 z 8 |
| Fotosynteza | Metabolizm | 16 | 11 | 4 z 8 |
| Białka | Chemizm życia | 15 | 15 | 7 z 8 |
| Zależności międzygatunkowe | Ekologia | 14 | 13 | 7 z 8 |
| Układ pokarmowy | Fizjologia człowieka | 13 | 12 | 5 z 8 |
| Oddychanie komórkowe | Metabolizm | 13 | 10 | 5 z 8 |
| Podziały komórkowe | Cytologia | 12 | 8 | 5 z 8 |
| Wydalanie i osmoregulacja | Fizjologia człowieka | 12 | 9 | 5 z 8 |
| Układ nerwowy | Fizjologia zwierząt | 11 | 9 | 6 z 8 |
| Ochrona przyrody | Ekologia | 11 | 9 | 5 z 8 |
| Odporność | Fizjologia człowieka | 10 | 8 | 4 z 8 |
| Dobór naturalny | Ewolucja | 10 | 9 | 5 z 8 |
| Organella komórki | Cytologia | 9 | 8 | 6 z 8 |
| Układ hormonalny | Fizjologia człowieka | 9 | 7 | 3 z 8 |
| Enzymy | Metabolizm | 8 | 5 | 3 z 8 |
| Metodyka badań | Zoologia | 8 | 6 | 5 z 8 |
| Układ ruchu | Fizjologia człowieka | 8 | 8 | 4 z 8 |
| Inżynieria genetyczna | Biotechnologia | 8 | 7 | 4 z 8 |
| Kiełkowanie nasion | Botanika | 7 | 6 | 3 z 8 |
| Układ krwionośny | Fizjologia człowieka | 7 | 7 | 4 z 8 |
| Gospodarka wodna roślin | Botanika | 7 | 6 | 5 z 8 |
| Tkanki roślinne | Tkanki roślinne | 7 | 6 | 4 z 8 |
| Rośliny okrytonasienne | Botanika | 7 | 5 | 3 z 8 |
| Osmoza i plazmoliza | Cytologia | 6 | 4 | 2 z 8 |
Co z tych liczb wynika dla twojej nauki
Rozkład punktów nie mówi, czego CKE zapyta w maju, ale mówi, gdzie historycznie leżało najwięcej punktów. Jeżeli planujesz powtórki po kolei od pierwszego rozdziału podręcznika, przez pierwsze tygodnie pracujesz nad materiałem wartym kilka punktów w arkuszu, a największe pule zostawiasz na koniec, czyli na czas, którego zwykle brakuje. Odwrotna kolejność daje szybszy przyrost.
Druga rzecz, którą widać w danych: 63% punktów w arkuszu formuły 2023 pochodzi z zadań otwartych. Samo przypomnienie sobie materiału nie wystarczy, bo punkt zależy od tego, co napiszesz i jak. Rozpisany plan oparty na tych liczbach opisaliśmy w osobnym tekście: plan powtórek do matury z biologii, a zasady pisania odpowiedzi w tekście o zadaniach otwartych.
Każdy arkusz z tej analizy ma własną stronę z listą zadań: arkusze CKE z biologii rozszerzonej.
Pytania, które dostajemy najczęściej
Czy z tych danych da się przewidzieć, co będzie na maturze 2027?
Nie. To rozkład tego, co CKE sprawdzała w arkuszach z lat poprzednich, a nie prognoza. Przydaje się do ustalenia kolejności powtórek, nie do obstawiania tematów. Dział z małą pulą punktów też potrafi pojawić się w arkuszu i wtedy kilka punktów przepada, jeśli został pominięty.
Który dział jest najtrudniejszy?
Z samego rozkładu punktów tego nie widać, bo baza nie zawiera wyników uczniów. Widać za to, gdzie jest najwięcej zadań otwartych, a te statystycznie wypadają słabiej niż zamknięte, bo wymagają napisania mechanizmu, a nie wybrania odpowiedzi.
Czy formuła 2015 jest jeszcze przydatna do ćwiczeń?
Tak, choć z zastrzeżeniem. Zadania z arkuszy formuły 2015 dotyczą w większości tego samego materiału i ćwiczą te same umiejętności, ale część z nich wykracza poza obecny zakres, a polecenia bywają inaczej sformułowane. Do nauki pisania odpowiedzi nadają się dobrze, do symulacji egzaminu na czas lepsza jest formuła 2023.
Skąd pochodzą te liczby?
Z bazy zadań, na której działa aplikacja Bioverse. Każdy arkusz jest w niej rozpisany zadanie po zadaniu, z działem, typem zadania, rodzajem polecenia i liczbą punktów. Liczby na tej stronie przeliczamy przy każdej publikacji, więc dołożenie nowego arkusza od razu je zmienia.
W Trenerze Bioverse ćwiczysz działami i rodzajami poleceń, a szacowany wynik liczy się z Twoich odpowiedzi na prawdziwych arkuszach.
Bioverse prowadzi do matury krok po kroku: plan na każdy dzień, lekcje z biologiem, zadania CKE z oceną według klucza i kontakt z autorką kursu. Powstał z korepetycji i przejmuje ich rolę.
Zobacz, jak działa Bioverse